Yürüyen Merdiven Sorunsalı ve Kent Yaşamı

“Metroda yürüyen merdivenlerde sağda durulurcular”la, “yürüyeceksen normal merdivenden yürücüler”in tartışması İstanbul’da -ve metronun “geldiği” diğer şehirlerde- metro kadar eski. Tabi yüz yıldan fazladır metroyla hoşbeş olan Batılılar’ın artık genlerine kodladığı bu tip yaşam kuralları bizde biraz geç gelişiyor, ne yapalım. (Also in English)

Önümüze gelene bin tekme nizamı yürüyüş yapmayalım.

Amerika’nın Orta Anadolu’su diyebileceğimiz Ohio’dan New York’a gelen illüstratör Nathan Pyle, bakmış ki New Yorklular’ın kendine has adab-ı muaşeret kuralları günlük hayatın her alanını, adeta 18. yüzyıl İngiliz asilzadelerinin sıkılığında kontrol ediyor. O da bu karmaşık şehirde “sosyal olarak” hayatta kalma rehberi yapmış. Eğlenceli gifler ve illüstrasyonlarla “Toplum içinde nasıl davranmalı?” rehberinden İstanbul’a da gayet güzel uyabilecek olan birkaç tanesini seçtim:

"Ben bir ineyim, sonra binersin kaçmıyor tren/minibüs/otobüs!!!!"

“Ben bir ineyim, sonra binersin kaçmıyor tren/minibüs/otobüs!!!!”

Bunlardan tabela yapıp İstanbul’da metroya ve kaldırımlara koymak şerefsizim aklıma geldiydi dedirtiyor giflere bakmak :)

"Abla o çocuğu kucağına al!"

“Abla o çocuğu kucağına alsan!”

O ellerinizi kırarak geçerlerse hiç romantik olmaz yalnız...

O ellerinizi kırarak geçerlerse hiç romantik olmaz yalnız…

Yazının başlığını metro merdivenleri diye attım, sonunu da öyle getiriyorum. Sırf Ekşi Sözlük’te bile yürüyen merdivenli başlıklarda dönen tartışmaları okumak yetiyor. Misal:

Yürüyen merdivenin sol tarafında dikilen insanlar

Yürüyen merdiven kültürü

Yürüyen merdivende yürüyen insanlar

Yürüyen merdivende sabit durma saplantısı

Aslında kural basit ve evrensel: Yürüyen merdivende sağda durulur, solda yürünür. Lakin bir kısım insan “Merdiven zaten yürüyor, sen niye çıkmaya çalışıyorsun? İlla çıkacaksan normal merdivenden çık!” diyerek bunu reddediyor. Ben de şunu söylemek istiyorum,

normal merdiveni tırmanmakla yürüyen merdiveni tırmanmak aynı şey değil.

Yürüyen merdivenin basamakları daha geniş ve basamak sayısı az. Ayrıca lisede fizik dersi görmemiş olanlar için, hareket kanununa göre bir aracın içinde/üzerinde hareket eden bir cismin hızı = kendi hızı + aracın hızıdır. Yani, bir insanın merdiven tırmanma hızı v1 ise, yürüyen merdivenin hızı v2 ise, yürüyen merdivende yürüyen insanın hızı v1+v2 olur. Dolayısıyla merdiven çıkış süresi azalmış olur. O yüzden, siz yine durun merdivende, sakin sakin çıkın etrafa bakarak ama bencillik yapıp, acelesi olup da soldan çıkacak insanların önünü tıkamayın. Buradan sesleniyorum!! :D

Şiki şiki baba minibüsü tadı yakalamamak için...

Şiki şiki baba minibüsü tadı yakalamamak için…

Bir sosyal yaraya daha parmak bastığımız bir başka günde buluşmak üzere!

Öperim,

Gifs and photos from Nathanypyle.blogspot.com

~~~

Escalator Problematique and Urban Life

Önümüze gelene bin tekme nizamı yürüyüş yapmayalım.

The endless argument of those who say “you should stand on the right side of escalators in metro” and those who say “if you want to walk, climb normal stairs” is almost as old as the metro in İstanbul and all other cities with metro. Of course, this kind of life rules that is coded into Westerners’ genes who have been on friendly terms with metro for more than 100 years, it develops a little late for us.

Illustrator Nathan Pyle, came to New York from Ohio (which we can loosely call the middle Anatolia of the US) and saw that New Yorkers govern every part of life with their etiquette virtually as strict as 18th century English aristocrats. So he prepared a “social” survival guide for this complicated city. I chose a few entertaining gifs and illustrations that can very well be adapted to İstanbul out of this “How to behave in public?” guide:

"Let me get out first, then you will get in, the train/bus doesn’t run away!!!!"

“Let me get out first, then you will get in, the train/bus doesn’t run away!!!!”

 

Looking at these gifs makes me want to create big signs of them and place at the metro and sidewalks in İstanbul!

 

BI_140501etiquette6

If they pass you by breaking your arms, it will not be romantic at all you know…

If they pass you by breaking your arms, it will not be romantic at all you know…

I wrote about metro escalators at the headline, so I continue from there. There is an ongoing discussion on every platform about escalators, with a lot of people ranting at those who stand on the left side of the escalator. Actually the rule is simple and universal: You stand on the right side and walk on the left side of an escalator. However, a certain part of people deny this by saying “Escalators are already moving, why are you trying to climb too? If you want to climb, do it on normal stairs!” So I want to say this:

Climbing normal stairs and climbing escalators are not the same thing.

Steps of an escalator are wider and there are less steps. Moreover, for those who hadn’t studied physics at high school, according to the law of motion, speed of an object that moves in/on a moving vehicle = object’s speed + vehicle’s speed. It means, if a person climbs stairs at v1 speed and if the escalator’s speed is v2, a person on an escalator will move at v1+v2 speed. Therefore, the time of climbing will be reduced. So, if you want, continue to stand on escalators, calmly move up while looking around but don’t block those in hurry by being selfish and standing on the left. This is my call! :)

Hope to meet you another day where we will touch another social problem on the raw!

Kisses,

Merve

  • Cansu

    Daha birkaç hafta önce bu sebepten yürüyen merdivende yaşadığım tartışma üstüne bu yazı çok yerinde oldu. Benim de anlamadığım bir şeydir, insanlar yürüyen merdivenin neden tek bir tarafında hizalanmaz? Sağ sol fark etmez istedikleri yerde dursunlar da yürümek isteyene mani de olmasınlar. Nedir yani bu bencillik, bu adamsendecilik? Kimse seni zorla koşturmuyor arkadaşım, ama benim acelem var belli ki bana da mani olma yani. Kendisinin dikildiği yetmiyormuş gibi bir de üstüne benim de durmamı istiyor. “Pardon, geçebilir miyim?” deyince sanki tahtına geçmeyi istemişim gibi bir tripler, bir duymazdan gelmeler filan… Benim yaşadığım olayda adam bir de üste çıkacaktı ya. Hödükten geçmek için müsade istedim çekilmediği gibi bir de beni azarladı. Ama sonra aldı ağzının payını oturdu aşağı!!

    Bu sosyal yaradan sonra bir de sokakta yürürken sigara içip dumanını arkasından gelene savuran öküzlere de değinir misiniz acaba Merve Hanımcım?:))

    • Born4Kaos

      Adamsendecilik, bana-dokunmayan-yılan-bin-yaşasıncılık…

      Yani, sağ tarafta durunca incileri dökülmüyor ya. Sen yine dur, durma diyen yok… Ben de anlamıyorum açıkçası.

      Senin önüne çıkan adam, bir avukatın önüne çıkma gafletinde bulunduğunu fark edememiş. Tabi cübbeni giyip öyle dolaşman lazım metroda, insanlar gardını alsın Cansu Hanım :D Şaka bir yana iyi yapmışsın, bir kişi de bir kişidir. Ben daha çok cık cıklıyorum genelde…

      Bittabi efendim :D

      • Cansu

        Bana dokunmayan bin yaşasıncıyız çok denir ama ben öyle olduğumuzu da düşünmüyorum, keşke olsak. Misal ben ona dokunmuyorum, onun durmasına müdahale etmiyorum, sadece bana yol vermesini istiyorum, ona hiçbir zararım yok ama hemen bi afralar tafralar! Gerçek hayatta da öyleler. Komşu necmiyanımın kızı kocaya kaçmış diye ayıplamalar, kınamalar arkasından konuşmalar vs. gırla gider. Sana ne yahu, size ne? Sana dokunmuyor ki ucu ne diye bu yargılama? Benzer şeyleri babam filan yaptığında da uyuz olurum. “Parasını boşa harcamış, dükkan açmış ama tutunamaz ki orada, sapa bir yer bir kere. Kirasını çıkaramaz!” minvalindeki yorumlarını sevmiyorum. Adam düşünmüş taşınmış bu işin içine girmiş. Bizse kenardan iş makinesi seyreden halk gibi durup ahkam kesiyoruz. Batarsa onun parası batacak baba, sana ne??! :))

        Hahahha, bir kere denedim, “Eyyy Cansuuu! Metroya binmek istiyorsan cübbeni çıkar öyle gel! Edep yahu!!” dediler.:P

        • Born4Kaos

          Bu yazını bir gün hoca olduğumda ders diye okutacağım eyyyy Cansu! :D (Brava), (alkışlar), (gülüşmeler).